Ülkemizde 2008 yılında 55 bin,2010 yılında 61 bin olan ücretli öğretmen sayısı 2011 yılında 77 biniaşmıştır. Öğretmen açığının devam etmesi nedeniyle 2011-2012 öğretim yılında da ücretli öğretmen görevlendirme yoluna gidilecektir. Bu konuda gerek Bakanlık gerekse yöneticilerden kaynaklanan birçok sorun yaşanmaktadır.
Müfettişler Derneği olarak bu sorunların çözümü için Milli Eğitim Bakanlığına aşağıdaki açıklama ve önerimizi resmi yazıyla ilettik. Sorunun çözümü için diğer önerilerimizde olduğu gibi bu önerimizin de dikkate alınarak gereğinin yapılacağını ümit ediyoruz.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA
(Personel Genel Müdürlüğü)
Ülkemizde 2008 yılında 55 bin,2010 yılında 61 bin olan ücretli öğretmen sayısı 2010-2011 öğretim yılında 77 biniaşmıştır.
Kurum teftişlerinde; Ücretli öğretmenlerin hak ve sorumluluklarının neler olduğuna ilişkin kurumlar arasında farklı uygulamalar yapıldığı, birçok okulyöneticisinin ücretli öğretmenlere nöbet, kulüp danışmanlığı, şube rehberliğivb. görevleri verdiği ve buna yönelik ekders ücreti ödedikleri görülmektedir.
MEB PersonelGenel Müdürlüğü, ücretli öğretmenlere verilemeyecek görevlerle ilgi 15.12.2005tarihli 75735 sayılı bir yazı yayımlamıştır. MEB İlköğretim Genel müdürlüğünün 15.02.2008 320/2156 sayılı yazılarıile MEB Personel Genel Müdürlüğü’nün 13.10.2007 tarihli 71809 sayılı yazılarıda ücretli öğretmenlere verilecek görevlere ilişkindir.
Bu yazılar incelendiğinde;
1. Ücretlibeden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, din kültürü ve ahlâk bilgisiöğretmenleri İlköğretim okullarının 4 üncü ve 5 inci sınıflarında dersegiremezler. Sadece yabancı dil öğretmenleri 4 ve 5. sınıfta derse girebilirler.
2. Ücretliöğretmenlere kulüp danışmanlığı görevi verilemez.
3. Ücretli öğretmenlere şube rehber öğretmenliğigörevi verilmez.
4. Ücretliöğretmenlere öğrencileri yetiştirme kurslarında görev verilemez.
5. Ücretli öğretmenlere derse hazırlık ve planlama görevikarşılığı ders ücreti ödenmez.
6. Ücretli öğretmenlere ders dışı eğitim çalışmaları (egzersiz)verilmez.
7. Ücretli öğretmenlerden sınıf öğretmeniolarak 4 ve 5. sınıfı okutanların derslerine branş öğretmenleri girdiğinde busaatler için ek ders ücreti ödenmez.
8. Ücretli öğretmenlere belleticilik göreviverilmez.
9. Ücretli öğretmene nöbet görevi verilemez.
10. Ücretliöğretmenlere okullarda oluşturulması gereken satın alma, muayene kabul vb.komisyonlarda görev verilemez.
11. Ücretliöğretmenlerden özel eğitim sınıflarında görevlilerin ekderslerinde % 25 fazlaödeme yapılmaz.
Okulyöneticileri, ücretli öğretmenlere verilmemesi gereken görevleri bazenyanlışlıkla çoğu zaman ise mecburiyetten vermektedirler. Günümüzde ücretliöğretmen sayısının 80 bine dayanmış olması aslında Bakanlığın ücretliöğretmenlere verilecek görevlere ilişkin yeni bir düzenleme yapmasını zorunlukılmaktadır.
Konuyu irdelersek;
a. Ücretli öğretmen sayısının kadrolu öğretmenden dahafazla olduğu birçok okulumuz vardır. Buokullarda şube rehber öğretmenliği içinkadrolu öğretmenlerin sayısı yetmemektedir. Bu durumda ücretli öğretmenlereşube rehber öğretmenliği verilmesi zorunlu hale gelmektedir. Özellikle ikinci kademesinde tamamen ücretliöğretmenlerin çalıştığı bazı okullarda bu kaçınılmazdır.
b. Ücretli öğretmenler de diğer öğretmenler gibi dersehazırlık ve plan yaptığı halde bu öğretmenlerimize derse hazırlık ve planlamaücretinin ödenmemesi son derece yanlış bir uygulamadır. Bu açık haksızlığa sonverilmeli ücretli öğretmenlere girmiş oldukları her 10 saat için 1 saat dersehazırlık ve planlama ücreti verilmelidir.
c. Okullarda kurulması zorunlu kulüp sayısından daha azsayıda kadrolu öğretmen varsa ücretli öğretmenlere kulüp danışmanlığı göreviverilmeli, buna ilişkin ekders ücreti de ödenmelidir.
d. Özellikle kırsal kesimde açılacak yetiştirmekurslarında ilgili branştan kadrolu öğretmen bulunmaması nedeniyle kursaçılamamaktadır. Ücretli öğretmenlere bu kurslarda görev alma hakkıtanınmalıdır. Böylece öğrencilere fırsat eşitliği de sağlanacaktır.
e. Ücretli öğretmenlere ders dışı eğitim çalışmaları yapmahakkı verilmelidir. Özellikle kadrolu öğretmen sayısı az olan okullarda buçalışmalar yapılamamaktadır.
f. Belleticilik ve nöbet ancak kadrolu öğretmenlereverilir ancak belleticilik için gönüllü öğretmen olmaması ve nöbet tutacakyeterli sayıda öğretmen bulunamaması halinde ücretli öğretmenlere bu görevlerinverilmesi sağlanmalıdır.
g. Özel eğitim sınıflarında görevli öğretmenlerle aynı işiyapan ücretli öğretmenlere de ekdersleri % 25 fazla ödenmelidir.
Önerilerimizinyerine getirilmesi, bir yandan ücretli öğretmenlerimize yapılan ayrımcılığa sonverilmesini sağlarken diğer yandan okullardaki yönetim ve eğitim-öğretimçalışmaları açısından yararlı olacaktır. Milli Eğitim Bakanlığımızın, konuyagereken ilgi ve hassasiyeti göstermesini ve bir genelge yayınlanmasını temenniediyoruz.
Ücretli öğretmenleriilişkin önemli bir sorunda sigortalarına ilişkindir. Kadrolu öğretmenlerin maaşkarşılığı haftada 15 saat derse girmeleri halinde sigortaları tam yatırıldığıhalde haftada 15 saat derse giren ücretli öğretmenin sigortası sadece 2 günolarak yatırılmaktadır. Ücretli öğretmenlerin sigortalarına ilişkin bu uygulamaadil değildir.
Ücretli öğretmenlerinsigorta işlemlerine ilişkin geçmişteki uygulamaları hatırlarsak; 2001/39 sayılıgenelge ile 7,5 saate bir gün karşılığında sigortası yatırılan ücretliöğretmenler yıllarca mağdur olmuşlardır. 2009 yılında uygulama değişmiş MaliyeBakanlığının 09/07/2009 8634 sayılıyazıları üzerine sigorta gün sayısı aylık brüt ekders ücret tutarının prime esas günlük kazanç alt sınırınabölünmesi sonucuna göre yatırılmaya başlanmıştır. Bu uygulamayla haftada yaklaşık 26 saat dersegiren bir ücretli öğretmenin sigortası tam yatırılmıştır. Bakanlık ta buuygulamayı doğru bulmuş olsa gerek ki 7,5 saate bir gün sigorta yatırılmasınıiçeren 2001/39 sayılı genelgeyi yürürlükten kaldırarak yeni uygulamayı teyit etmiştir( 2010/2 sayılıgenelge). Ancak aradan fazla zamangeçmeden uygulamadaki tereddüt nedeniyleMaliye bakanlığından görüş sorulmuş, Maliye Bakanlığının 09/07/2010 tarihli 10283 sayılı yazılarıyla yine eskiye dönülerek 7,5 saate bir gün sigorta yatırılması uygulamasıyeniden başlatılmıştır.
7,5 saate bir günsigorta yatırılması uygulamasında yasal açıdan iki haksızlık söz konusudur.
1. 5510 sayılı kanunun 80. maddesi j fıkrasına göre MilliEğitim Bakanlığına bağlı her dereceye göre ve her türdeki örgün ve yaygıneğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuat çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştıranlardanhaftada 30 saat derse girenlerin pirim ödeme gün sayısı 30 günü bulurken onlarla eşit saatte dersegiren aynı kanunun 4. Maddesine göre çalışan ücretli öğretmenin sigortası16 gün olmaktadır. Bu uygulamanın sakat olduğu açıktır.
2. Kamuda çalışanlar, işlerinin niteliğine göre farklısaatlerde çalışma yükümlülüğüne sahiptirler. Bir memur haftada maaşınınkarşılığında 40 saat çalışır. Öğretmenin maaş alabilmesi için ise haftada 15/18saat derse girmesi yeterlidir. Kadrolu öğretmenle ücretli öğretmenin sigortauygulaması karşılaştırıldığında; Kadrolu öğretmenin 2,5 saat derse girmesikarşılığında 1 günlük sigortası yatırılırken aynı işi yapan ücretli öğretmen 1günlük sigortasının yatırılması için 7,5 saat derse girmek zorundabırakılmaktadır.
5510 sayılıSosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda veya 4857 Sayılı İşKanunu’nda ücretli öğretmenlerin 7,5 saate 1 gün sigortasının yatacağınailişkin açık bir hüküm yoktur. Ücretli öğretmenler, öğretmen olarakçalıştırılmakta, memur ya da hizmetli işi yapıyormuş gibi haftada 45 saatçalışma yükümlülüğü esas alınarak sigortaları yatırılmaktadır. Bu kişilerinöğretmenlik yaptığı dikkate alınmalıdır. Eşit bir uygulama için haftada 15 saatderse giren ücretli branş, 18 saat derse giren ücretli sınıf öğretmenlerininsigortası tam yatırılmalıdır. Bu yapılamıyorsa hiç olmazsa haftada 30 saatderse giren ücretli öğretmenlerin sigortası tam yatırılmalıdır.
Yapılan işin niteliği ve emsal öğretmenlerindurumu dikkate alınarak ücretli öğretmenlerimizin görevleri ve sigortaişlemlerine yönelik Bakanlık yazıları iptal edilmeli ve 2011-2012 öğretim yılıbaşlamadan yeni bir genelge çıkarılmalıdır.
Bilgilerinize arz ederim.
Doğan CEYLAN
MüfettişlerDerneği Başkanı